أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

105

قانون ( فارسى )

7 - بروز سردرد زياد 8 - در حالت ابتلا به تب صفرايى اكثرا شكم بيمار قبض است ؛ زيرا ماده خلط صفرايى در اين حالت يا به طرفهاى بالايى حركت مىكند يا به سوى رويهء بدن و به پوست بدن درمىآيد . فصل سى و پنجم تب نوبهء ساده و بدون قيد و قيود نوع تب نوبهء ساده را به يونانى طريطاوس مىنامند . نشانيها و روىآورهاى تب نوبهء طريطاوس به قرار زيرند : همين‌كه نوبت تب شروع كرد ، حالت چندش و لرزهء نه شديد رخ مىدهد . دردى احساس مىشود كه به درد خليدن سر سوزن شبيه است . بعد از آن بيمار احساس سرما مىكند و لرزش و تكان خوردن بدون اراده با شدت هرچه تمامتر پديد مىآيد . لرزش و تكان خوردن بدون اراده در نوبت تب نوبهء طريطاوس ، از لرزش و تكان هر حالت ديگرى از تبهاى لرزاننده شديدتر است . اين حالت لرزش و تكان بدون اراده - كه در طريطاوس رخ مىدهد - بسا زود آرام مىشود و گرمى به بدن بازمىگردد . و تو سابقا ياد گرفتى كه سبب اين حالت از لرز و تكان خوردن بىاراده چيست ! حالت لرزش و تكان بىاراده در تب نوبهء ساده ( طريطاوس ) در روزهاى اول پيدايش تب نيرومندتر و شديدتر است كه در تب نوبهء چهار در ميان برعكس است . لرزش و تكان بدون اراده در تب نوبهء ساده به شدت شروع مىكند و كم‌كم سبك‌تر و نرم‌تر شده و زود دست بردار مىشود . كه در تب نوبهء چهار در ميان برعكس است . در حالت تب نوبهء ساده وقتى كه تب دست‌بردار مىشود بيمار زياد عرق مىكند ، ادرار بيمار سرخ‌رنگ مايل به رنگ آتش است ، امّا بسيار غليظ و پرمايه نيست . اگر بيمارى تب نوبهء ناخالص باشد ، ادرار بيمار خام و نارسيده و يا غليظ و پرمايه است . حرارت تب نوبه از حرارت ناشى از تب سوزان كم‌خطرتر است . در تب نوبه اگر با دست پوست بيمار را لمس كنى و تا مدتى دست برندارى احساس مىكنى كه حرارت بيشتر شعله‌ور نمىشود و افزايش نمىيابد ؛ بلكه اگر در لمس كردن ، احساس التهابى بودن حرارت مىشد بعد از كمى احساس مىكنى كه التهاب به جاى اينكه زياد شود كاهش مىيابد ؛ درحالىكه در تب سوزان آن به آن حالت التهاب افزايش مىيابد . روىآورهايى كه ناشى از تب نوبه‌اند از قرار زيرند : 1 - بىخوابى بدون احساس سنگينى در سر . مگر در بعضى حالات تب نوبهء ناخالص كه ممكن است سرگرانى احساس شود . 2 - تشنگى زياد 3 - اندوهگين و خشمگين شدن بيمار 4 - بيمار از حرف زدن متنفّر است .